ร่างกายของมนุษย์ประกอบด้วย เซลล์+เซลล์ ® เนื้อเยื่อ ® อวัยวะ®ระบบอวัยวะ®ร่างกาย ดังนั้นเราควรดุแลสุขภาพร่างกายเพื่อให้อวัยวะต่างๆในระบบทำงานได้ปกติ
1.1 ความสำคัญและหลักการของกระบวนการสร้างเสริมประสิทธิภาพการทำงานของระบบต่างๆในร่างกาย
มนุษย์จะดำรงอยู่ได้ด้วยอวัยวะทำงานทั้งภายในและภายนอก ดังนั้นระบบทุกระบบในร่างกายสัมพันธ์กัน หากมีอวัยวะหรือระบบใดผิดปกติย่อมส่งผลกระทบต่อระบบอื่นๆ หลักการการสร้างเสริมและดำรงประสิทธิภาพการทำงานระบบต่างๆ •รักษาอนามัย บริโภคอาหารให้ถูกต้องเหมาะสม ออกกำลังสม่ำเสมอ •พักผ่อนให้เพียงพอ ทำจิตใจให้ร่าเริง หลีกเลี่ยงอบายมุข ตรวจเช็คร่างกาย
1.2 ระบบประสาท ( Nervous System )
ระบบประสาท คือ ระบบที่ประกอบด้วยสมอง ไขสันหลัง และเส้นประสาททั่วร่างกาย ซึ่งจะทำหน้าที่ในการควบคุมการทำงานและการรับความรู้สึกของอวัยวะทุกส่วน รวมถึงความรู้สึก นึกคิด อารมณ์ และความทรงจำต่างๆ
1.2.1 องค์ประกอบของระบบประสาท
ระบบประสาทส่วนกลาง (Central Nervous System )ประกอบด้วยสมองและไขสันหลัง ซึ่งเป็นศุนย์กลางควบคุมและประสานการทำงานของร่างกายทั้งหมด สมองส่วนหน้า (forebrain) ทำหน้าที่ในการจำไหวพริบและการทำงานร่างภายใต้อำนาจจิตใจ สมองส่วนกลาง(mid brain) ทำหน้าที่ในการเคลื่อนไหวของลูกตาและม่านตา สมองส่วนท้าย (hind brain ) ทำหน้าที่ในการทำงานของส่วนต่างๆและกล้ามเนื้อให้สัมพันธ์กัน ไขสันหลัง ทำหน้าที่รับกระแสประสาทจากส่วนต่างๆของร่างกายส่งต่อไปยังสมองและรับกระแสประสาทตอบสนองจากสมองไปยังอวัยวะต่างๆของร่างกาย
ระบบประสาทส่วนปลาย ( Peripheral Nervous System ) ประกอบด้วย เส้นประสาทสมอง เส้นประสาทไขสันหลัง และประสาทระบบอัตโนมัติ ทำหน้าที่รับความรู้สึกจากส่วนต่างๆของร่างกายเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลางไปยังอวัยวะปฏิบัติงาน 1) เส้นประสาทสมอง มี12คู่ ทอดมาจากสมองผ่านรูต่างๆของกะโหลกไปเลี้ยงบริเวณศีรษะและลำคอ 2) เส้นประสาทไขสันหลัง 31 คู่ ออกจากไขสันหลังเป็นชาวงๆผ่านรูกระดูกสันหลังไป ร่างกาย แขน และขา 3) ประสาทระบบอัตโนมัติ เป็นระบบประสาทที่ควบคุมการทำงานของอวัยวะที่อยู่นอกอำนาจจิตใจโดยไม่รู้สึกตัว เช่น การเต้นของหัวใจ
1.3ระบบสืบพันธุ์ (Reproductive system) ระบบสืบพันธ์ เป็นระบบที่เกี่ยวกับการเพิ่มจำนวนของสิ่งมีชีวิตให้มากขึ้นและทดแทนสิ่งมีชีวิตรุ่นเก่าเพื่อดำรงเผ่าพันธุ์
1.3.1อวัยวะสืบพันธ์เพศชาย 1.อัณฑะ(Testis) ทำหน้าที่สร้างตัวอสุจิและฮอร์โมนเพศชาย 2.ต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ(seminal vesicle) ทำหน้าที่สร้างอาหารเพื่อใช้เลี้ยงตัวอสุจิ 3.ต่อมคาวเปอร์(Cowper glands) ทำหน้าที่หลั่งสารไปหล่อลื่นท่อปัสสาวะในขณะเกิดอารมณ์เพศ 1.3.2อวัยวะสืบพันธุ์เพศหญิง 1.รังไข่ (ovary) ทำหน้าที่ผลิตไข่ซึ่งเป็นเซลสืบพันธ์เพศหญิงจะสุกเดือนละ1ใบจากรังไข่แต่ละข้างทุกๆเดือน และสร้างฮอร์โมนเพศหญิง เอสโทรเจน(estrogen)และโพรเจสเทอโรน(progesterone) 2.มดลูก(uterus) ทำหน้าที่เป็นที่ฝั่งตัวของไข่ที่ได้รับการผสมแล้ว และเป็นที่เจริญเติบโตของทารกในครรภ์
1.4 ระบบต่อมไร้ท่อ (Endocrine system) ต่อมไร้ท่อ เป็นระบบที่ผลิตสารเรียกว่าฮอร์โมน เป็นต่อมที่ไม่มีท่อหรือรูเปิดจึงลำเลียงสารเหล่านั้นไปตามกระแสเลือดไปสู่อวัยวะเป้าหมาย 1.ต่อมใต้สมอง(pituitary gland) ทำหน้าที่ สร้างฮอร์โมนควบคุมการเจริญเติบโตของร่างกายและกระดูก ทำให้ปัสสาวะปกติ และการบีบตัวของมดลูกในเพศหญิงขณะคลอดบุตร 2.ต่อมหมวกไค(adrenal gland) ชั้นในทำหน้าที่ กระตุ้นร่างกายทุกส่วนให้เตรียมพร้อม ส่วนชั้นนอกทำหน้าที่เผาผลาญอาหาร ตลอดจนฮอร์โมนควบคุมการดูดซึมเกลือ 3.ต่อมที่อยู่ในตับ (islets of langerhans)เป็นต่อมสร้างฮอร์โมนอินซูนิล ซึ่งมีหน้าที่ควบคุมปริมาณน้ำตาลของร่างกาย 4.ต่อมไทมัส (thymus gland) ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย
การบำรุงรักษาระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์ และระบบต่อมไร้ท่อ
1.ระวังไม่ให้เกิดการกระทบกระเทือนบริเวณศีรษะ และเกิดโรคทางสมอง 2.หลีกเลียงยาชนิดต่างๆที่มีผลต่อสมอง 3.รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย 4.ดูแลร่างกายและออกกำลังกายให้แข็งแรงสม่ำเสมอ 5.งดเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ 6.พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่เคร่งเครียด และทำจิตใจให้ร่าเริง 7.สวมเสื้อผ้าสะอาดไม่อับชื้น 8.ไม่สำส่อนทางเพศ 9.เมื่อเกิดสิ่งผิดปกติใดๆเกี่ยวกับอวัยวะเพศควรปรึกษาแพทย์
1.1 ความสำคัญและหลักการของกระบวนการสร้างเสริมประสิทธิภาพการทำงานของระบบต่างๆในร่างกาย
มนุษย์จะดำรงอยู่ได้ด้วยอวัยวะทำงานทั้งภายในและภายนอก ดังนั้นระบบทุกระบบในร่างกายสัมพันธ์กัน หากมีอวัยวะหรือระบบใดผิดปกติย่อมส่งผลกระทบต่อระบบอื่นๆ หลักการการสร้างเสริมและดำรงประสิทธิภาพการทำงานระบบต่างๆ •รักษาอนามัย บริโภคอาหารให้ถูกต้องเหมาะสม ออกกำลังสม่ำเสมอ •พักผ่อนให้เพียงพอ ทำจิตใจให้ร่าเริง หลีกเลี่ยงอบายมุข ตรวจเช็คร่างกาย
1.2 ระบบประสาท ( Nervous System )
ระบบประสาท คือ ระบบที่ประกอบด้วยสมอง ไขสันหลัง และเส้นประสาททั่วร่างกาย ซึ่งจะทำหน้าที่ในการควบคุมการทำงานและการรับความรู้สึกของอวัยวะทุกส่วน รวมถึงความรู้สึก นึกคิด อารมณ์ และความทรงจำต่างๆ
1.2.1 องค์ประกอบของระบบประสาท
ระบบประสาทส่วนกลาง (Central Nervous System )ประกอบด้วยสมองและไขสันหลัง ซึ่งเป็นศุนย์กลางควบคุมและประสานการทำงานของร่างกายทั้งหมด สมองส่วนหน้า (forebrain) ทำหน้าที่ในการจำไหวพริบและการทำงานร่างภายใต้อำนาจจิตใจ สมองส่วนกลาง(mid brain) ทำหน้าที่ในการเคลื่อนไหวของลูกตาและม่านตา สมองส่วนท้าย (hind brain ) ทำหน้าที่ในการทำงานของส่วนต่างๆและกล้ามเนื้อให้สัมพันธ์กัน ไขสันหลัง ทำหน้าที่รับกระแสประสาทจากส่วนต่างๆของร่างกายส่งต่อไปยังสมองและรับกระแสประสาทตอบสนองจากสมองไปยังอวัยวะต่างๆของร่างกาย
ระบบประสาทส่วนปลาย ( Peripheral Nervous System ) ประกอบด้วย เส้นประสาทสมอง เส้นประสาทไขสันหลัง และประสาทระบบอัตโนมัติ ทำหน้าที่รับความรู้สึกจากส่วนต่างๆของร่างกายเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลางไปยังอวัยวะปฏิบัติงาน 1) เส้นประสาทสมอง มี12คู่ ทอดมาจากสมองผ่านรูต่างๆของกะโหลกไปเลี้ยงบริเวณศีรษะและลำคอ 2) เส้นประสาทไขสันหลัง 31 คู่ ออกจากไขสันหลังเป็นชาวงๆผ่านรูกระดูกสันหลังไป ร่างกาย แขน และขา 3) ประสาทระบบอัตโนมัติ เป็นระบบประสาทที่ควบคุมการทำงานของอวัยวะที่อยู่นอกอำนาจจิตใจโดยไม่รู้สึกตัว เช่น การเต้นของหัวใจ
1.3ระบบสืบพันธุ์ (Reproductive system) ระบบสืบพันธ์ เป็นระบบที่เกี่ยวกับการเพิ่มจำนวนของสิ่งมีชีวิตให้มากขึ้นและทดแทนสิ่งมีชีวิตรุ่นเก่าเพื่อดำรงเผ่าพันธุ์
1.3.1อวัยวะสืบพันธ์เพศชาย 1.อัณฑะ(Testis) ทำหน้าที่สร้างตัวอสุจิและฮอร์โมนเพศชาย 2.ต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ(seminal vesicle) ทำหน้าที่สร้างอาหารเพื่อใช้เลี้ยงตัวอสุจิ 3.ต่อมคาวเปอร์(Cowper glands) ทำหน้าที่หลั่งสารไปหล่อลื่นท่อปัสสาวะในขณะเกิดอารมณ์เพศ 1.3.2อวัยวะสืบพันธุ์เพศหญิง 1.รังไข่ (ovary) ทำหน้าที่ผลิตไข่ซึ่งเป็นเซลสืบพันธ์เพศหญิงจะสุกเดือนละ1ใบจากรังไข่แต่ละข้างทุกๆเดือน และสร้างฮอร์โมนเพศหญิง เอสโทรเจน(estrogen)และโพรเจสเทอโรน(progesterone) 2.มดลูก(uterus) ทำหน้าที่เป็นที่ฝั่งตัวของไข่ที่ได้รับการผสมแล้ว และเป็นที่เจริญเติบโตของทารกในครรภ์
1.4 ระบบต่อมไร้ท่อ (Endocrine system) ต่อมไร้ท่อ เป็นระบบที่ผลิตสารเรียกว่าฮอร์โมน เป็นต่อมที่ไม่มีท่อหรือรูเปิดจึงลำเลียงสารเหล่านั้นไปตามกระแสเลือดไปสู่อวัยวะเป้าหมาย 1.ต่อมใต้สมอง(pituitary gland) ทำหน้าที่ สร้างฮอร์โมนควบคุมการเจริญเติบโตของร่างกายและกระดูก ทำให้ปัสสาวะปกติ และการบีบตัวของมดลูกในเพศหญิงขณะคลอดบุตร 2.ต่อมหมวกไค(adrenal gland) ชั้นในทำหน้าที่ กระตุ้นร่างกายทุกส่วนให้เตรียมพร้อม ส่วนชั้นนอกทำหน้าที่เผาผลาญอาหาร ตลอดจนฮอร์โมนควบคุมการดูดซึมเกลือ 3.ต่อมที่อยู่ในตับ (islets of langerhans)เป็นต่อมสร้างฮอร์โมนอินซูนิล ซึ่งมีหน้าที่ควบคุมปริมาณน้ำตาลของร่างกาย 4.ต่อมไทมัส (thymus gland) ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย
การบำรุงรักษาระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์ และระบบต่อมไร้ท่อ
1.ระวังไม่ให้เกิดการกระทบกระเทือนบริเวณศีรษะ และเกิดโรคทางสมอง 2.หลีกเลียงยาชนิดต่างๆที่มีผลต่อสมอง 3.รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย 4.ดูแลร่างกายและออกกำลังกายให้แข็งแรงสม่ำเสมอ 5.งดเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ 6.พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่เคร่งเครียด และทำจิตใจให้ร่าเริง 7.สวมเสื้อผ้าสะอาดไม่อับชื้น 8.ไม่สำส่อนทางเพศ 9.เมื่อเกิดสิ่งผิดปกติใดๆเกี่ยวกับอวัยวะเพศควรปรึกษาแพทย์
