ภูมิปัญญาไทย การแพทย์แผนไทย การสร้างเสริมสุขภาพและการป้องกันโรค

ภูมิปัญญาไทย

ภูมิปัญญาไทย หมายถึง ความรู้ ความสามารถ วิธีการ ผลงานที่คนไทยได้ศึกษา เก็บรวบรวมความรู้
และจัดเป็นองค์ความรู้ ปรับปรุง พัฒนา ถ่ายทอดจากคนรุ่นหนึ่งไปสู่คนอีกรุ่นหนึ่ง จนเกิดผลดีงาม มีคุณค่า มีประโยชน์ นำไปแก้ปัญหาและพัฒนาชีวิตของคนไทยได้อย่างเหมาะสมกับยุคสมัย เช่น การสร้างเรือนได้เหมาะสมกับสภาพภูมิอากาศ เครื่องมือ เครื่องใช้ อุปกรณ์ ตลอดจนอาหารไทย สมุนไพร การนวดแผนไทย อักษรไทย การร่ายรำ เพลงกล่อมเด็กที่เป็นเอกลักษณ์ ฯลฯ

สาขาภูมิปัญญาไทย
        การกำหนดสาขาภูมิปัญญาไทย ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์และหลักเกณฑ์ต่าง ๆโดยภาพรวมภูมิปัญญา
ไทยสามารถแบ่งได้เป็น 10 สาขาดังนี้
      1. สาขาเกษตร
      2. สาขาอุตสาหกรรมและหัตถกรรม
      3. สาขาแพทย์แผนไทย
      4. สาขาการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
      5. สาขาภาษาและวรรณกรรม
      6. สาขาศิลปกรรม
      7. ศาสนาและประเพณี
      8. สาขาการจัดการองค์กร
      9. สาขาสวัสดิการ
      10. สาขากองทุนและธุรกิจชุมชน

ความสำคัญของภูมิปัญญาไทย

1.       สร้างชาติให้เป็นปึกแผ่นมั่นคง

2.        สร้างความภาคภูมิใจ และเกียรติภูมิศักดิ์ศรีของความเป็นไทย

3.       การนำหลักธรรมมาประยุกต์ใช้กับวิถีชีวิตอย่างเหมาะสม ทำให้รู้จักพึ่งพาอาศัยกัน

4.       การนำธรรมชาติมาใช้ในการดำรงค์ชีวิต เช่น อาหารไทย

5.       การพัฒนาชีวิตให้เหมาะสมกับยุคสมัย

ภูมิปัญญาไทยช่วยสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค

ภูมิปัญญาไทยมีความสำคัญต่อสุขภาพในเรื่องของการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคต่างๆได้มากมาย

1.ภูมิปัญญาไทยด้านอาหารเครื่องดื่ม (อาหาร) คือซึ่งมีสรรพคุณช่วยให้ระบบต่าง ๆ ของร่างกายทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพทำให้ร่างกายแข็งแรง ห่างไกลโรคภัยไข้เจ็บ เช่น   น้ำขิง ช่วยขับลม  น้ำกระเจี๊ยบช่วยขับปัสสาวะ น้ำมะตูมทำให้เจริญอาหาร 

 2.ภูมิปัญญาไทยด้านการแต่งกาย (เครื่องนุ่งห่ม) คือ เสื้อผ้าไทยซึ่งมีคุณสมบัติในการระบายความร้อนและกำจัดโรคต่างๆได้ดีซึ่งได้มาจากสีชองธรรมชาติ เช่น ต้นคราม สีฟ้าให้อ่อน  แก่นขนุนให้ สีเหลือง   ยอป่าให้สีแดง

3.ภูมิปัญญาไทยด้านที่อยู่อาศัย ซึ่งนับเป็นความจำเป็นต่อการดำเนินชีวิตในการรักษาสุขภาพเป็นอย่างมาก เช่น เนื่องจากภาคเหนือมีอากาศหนาวเย็น ปลูกบ้านจึงต้องใช้ภูมิปัญญาเพื่อให้เกิดความอบอุ่น

การแพทย์แผนไทย

 การแพทย์แผนไทย หมายถึง ปรัชญา องค์ความรู้ และวิถีปฏิบัติ เพื่อการดูแลสุขภาพ และการบำบัดรักษาโรค ความเจ็บป่วยของคนไทย แบบดั้งเดิม สอดคล้องกับขนบธรรมเนียมวัฒนธรรมไทย และวิถีชีวิตคนไทย เช่น การผดุงครรภ์ การนวดไทย

การนวดไทยแบ่งออกเป็น 2 แบบ ได้แก่

การนวดแบบราชสำนัก  เนื่องจากกลุ่มเป้าหมายของการนวดนี้คือ เจ้านายชั้นผู้ใหญ่ ผู้มียศถาบรรดาศักดิ์ที่อยู่ในรั้วในวัง ฉะนั้นการนวดจึงถูกออกแบบที่เน้นการใช้นิ้วมือและมือเท่านั้น และท่วงท่าที่ใช้ในการนวดมีความสุภาพเรียบร้อย

การนวดแบบเชลยศักดิ์  เป็นการนวดที่ใช้ในระดับชาวบ้านด้วยท่าทางทั่วไป ไม่มีแบบแผนหรือพิธีรีตองในการนวดมากนัก อีกทั้งยังสามารถใช้อวัยวะอื่นๆ เช่น เข่า ศอก เท้า

แพทย์แผนไทยช่วยสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค

การแพทย์แผนไทยเป็นภูมิปัญญาไทยเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพและการป้องกันโรคที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับชุมชนของตนเองได้โดย

1.  การนวดไทย ช่วยบำบัดและรักษาโรคบางชนิดได้

2.  การประคบสมุนไพร จะช่วยบรรเทาอาการ ปวดเคล็ดขัดยอกได้

 นอกจากนี้ สมุนไพรไทย จะนำมาใช้ประโยชน์เป็นยารักษาโรคต่างๆได้มากมากมาย เช่น

 - สมุนไพรแก้ไข้ ฟ้าทะลายโจร บอระเพ็ด     - สมุนไพรแก้ท้องเสีย กล้วยน้ำว้า

 - สมุนไพรแก้ไอ มะแว้ง ขิง มะนาว                - สมุนไพรแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ขมิ้นชัน

 -สมุนไพรแก้เริม เสลดพังพอนตัวเมีย และตัวผู้

                3..  การทำสมาธิ สามารถนำมาบําบัดโรคที่เกิดจากความเครียด  ความกังวลได้ไม่ใช่โรคที่เกิดจากเชื้อ               โรคโดยตรง  แต่สามารถรักษาใจที่เป็นทุกข์ได้อันเกิดจากโรคได้